Bilgi Edinme Yazıları;

BALIKESİR İLİNDE İÇME SULARINDA ARSENİK SORUNU

BALIKESİR İÇME SULARINDA ARSENİK SORUNU (Dr. Eşref Atabey)

‘’ …Vatandaş arsenikli su içiyor.

DHA haberi.Yayınlanma tarihi: 26 Kasım 2014 Çarşamba

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Balıkesir Su Kanalizasyon İdaresi (BASKİ) Genel Kurulu Kasım ayı toplantısında Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur'dan çarpıcı itiraflar geldi. 

Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur, Balıkesir'in kırsal kesiminde yer alan 60 mahallede vatandaşların arsenikli su içtiğini, pek çok mahallede de nitrit ve nitratlı su kullanıldığını açıkladı.Başkan Uğur'un toplantıda yaptığı itiraf gibi konuşma, Büyükşehir Belediyesi'nin internet sitesinde de yer aldı. …. Toplantıda görüşlerini açıklayan Başkan Ahmet Edip Uğur, Balıkesir'deki pek çok mahallenin içme suyunun sağlıksız olduğu söyledi. Her ilçe ve kırsal mahalleye arıtma tesisi yapmak istediklerini vurgulayan Uğur, "Bütün ilçelerin arıtma tesisi olsun istiyoruz. Şu anda 890 kırsal mahalle var. Bu 890 kırsal mahallenin hiçbirinin arıtması yok. Hepsi dere deşarj. İçme suları arsenikli olan var, nitratlı olan var, nitritli olan var.Bütün ilçelerin su analizlerini de yaptırıyoruz. Arsenik anlamında sıkıntılar var. Arsenikle ilgili yedi mahallemize arıtma tesisi yapıyoruz. Yedi mahallenin arıtma tesisi 2 milyon TL tutuyor. Baktığımız zaman Balıkesir'de 60 mahallede arsenikli su var. Kırsal mahallelerimizdeki insanlarda sağlıklı su içmeli"dedi. Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur'un konuşması belediyenin internet sitesinde de yer aldı’’.

Halil Coşkun <halilcoskun61@gmail.com> 21:52 (11saat önce)

Alıcı: bana

‘’İyi akşamlar Eşref Bey Kütahya ilinde arsenik miktarı ile ilgili daha önceden kamuoyunu aydınlatmıştınız. Mesleğiniz gereği ve yaptığınız çalışmalar nedeniyle size danışmayı uygun gördüm. Şu an Ayvalık Çevre ve Güzelleştirme Derneği Başkanıyım Adım Halil Coşkun. Balıkesir Büyük Şehir Belediye Başkanının sularımızda arsenik olduğunu açıklaması üzerine konunun üzerine gitmeye karar verdik. Halkı bilgilendirmek ve su tekellerinin iştahını kabarmamak adına ön çalışma yapılması kararlaştırıldı. Su analizlerin nasıl yapılması, en önemlisi halkın zarar görmemesi için yöntem ve uygulamalarınızı paylaşırsanız sevinirim. Tekrar iyi akşamlar sağlıkla kalın’’. Halil Coşkun Tel: 05334643836

Bilgi notu:

Sayın Halil COŞKUN

Halkın sağlığı ile ilgili duyarlılığınız için öncelikle teşekkür ederim. İçme suyunda arsenik bulunması sadece Balıkesir iline ait bir durum değil. Türkiye’nin birçok yerindeki içme sularında sınırın üzerinde arsenik bulunmakta, birçok araştırma yapılmış/yapılmakta ve farklı çözüm yöntemleri uygulanmaktadır.

Yer altı suyunda ve içme suyunda arsenik:

1-Uzun süre yoğun gübrelemeden, arsenikli tohumlardan, böcek ve ot öldürücülerden, jeotermal ve kaplıca işletme atık sularından, madencilik faaliyeti yapılan asit maden drenajı yoluyla, çöp depolama alanlarından, fabrika atıklarından, kimyasallardan, kömürün yakıt olarak kullanılmasından,

2- Arsenik mineralleri bulunduran jeolojik formasyonlardan, kayaçlardan,

3-Yer altında kırık ve çatlaklar vasıtasıyla sıcak su kaynakları sızıntılarından,

4-Sülfür minerallerinin bozunumu ve sülfür minerallerinin rolü ile,

5- Alüvyon alanlarında yer altında genç su depolama alanlarından kaynaklanan oksijensiz yer altı ortamlarından,

6-Kurak-yarı kurak mevsimlerde yer altı suları hazne kayalardaki pH’lı oksijenli yer altı suları ortamlarından dengesine bağlı olarak,

7-Özellikle volkanik kayaçlara (volkan külü, tüf vd.) bağlı,

8-Kömürlü zonlara bağlı olarak içme suları arsenikçe zenginleşebilir.

Mevcut arsenik konsantrasyon değerlerini,öncelikle değerlendirmek gerekir.

Herhangi bir içme suyundaki mevcut arsenik konsantrasyon değerlerinden bahsetmemişsiniz. Ben de, 26 Kasım 2014 tarihli Belediye’nin WEB sayfasından ve gazete DHA haberini inceledim. Yukarıdaki yazıda; Belediye başkanının demecine göre, 60 mahalle arsenikli su içtiği, 890 kırsal mahalle olduğu ve bütün ilçelere arıtma tesisi yapılması gerektiğinden bahsedilmekte.

Yazıda; arsenik konsantrasyon değerlerinden bahsedilmemekte, herhangi bir ön araştırmadan, hangi araştırma sonuçlarına göre arıtma zorunlu olduğundan söz edilmemektedir. Sadece arıtma yapılması istenmekte. Arıtmanın maliyetinden bahsedilmektedir.

Yukarıdaki gazete haberini ve Belediye’nin WEB sayfasındaki ilgili yazıyı gördükten sonra Balıkesir Büyükşehir Belediyesi sayfasındaki müracaat kısmına ‘’ yapılması gerekenlerle ilgili bir mesaj göndermiştim. Önce bazı araştırmaların yapılması gerektiğini, arsenik arıtması ilk değil en son düşünülmesi gereken yöntem olmalı demiş, bilgilendirme yapmıştım. Maalesef herhangi bir cevap alamadım (belki de mesajım alınamadı-ya da dikkate değer görülmedi).

Sayın COŞKUN

a-Öncelikle Balıkesir’deki içme sularındaki arsenik yukarıda saydığım hangi kaynağa bağlı olarak içme sularında zenginleşmektedir. Bunun araştırılması gerekir.

b-Arsenik konsantrasyonu, suda kurak ve yarı kurak mevsimlerde değişeceğinden mevsimlik olarak su örneği alıp analizini yaptırmak gerekir. Yağışlı aylarda örneğin Aralık, Ocak, Şubat, Mart, Nisan,Mayıs arsenik konsantrasyonu suda azalır. Kurak aylarda Örneğin Haziran, Temmuz,Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında artar. Suda arsenik en fazla Eylül,Ekim ve Kasım aylarında artar. Dolayısıyla aynı kaynaktan, yılda en az 2 defa su örneği alınıp (sağlıklı olanı 4 kez alınması) takip edilmesi gerekir. Örnekler yerinde uzmanlarca alınmalı.(48 içinde analizi yapılmalı, yapılamıyor ise su örneği kaynağında asitlenmeli). Kaynakta bazı parametreler (elektrik iletkenliği, sıcaklık, tuzluluk vd. ölçülmeli).

c-Arsenik sınır değeri 10 mikrogram/litredir. Bunun üstündeki değerler,  özellikle 20, 30, 40 mikrogram/litre gibi değerlerde yağışlı mevsimlerde azalma olacağından sınırın altına da düşebilir. 40, 50 mikrogram/litre değerlerde üzerindekilere özellikle süreklilik varsa dikkat etmek gerekir. Analizleri de agredite olmuş bir laboratuarda yaptırılması gerekir.

d-İçme suyunda arseniğin sağlığa etkisinin ortaya konulması için epidemiyolojik veriler gerekir. İkametgahında yaşayan kişi yılda sürekli aynı içme suyunu günde 1-1,5 litreden az olmamak üzere sürekli içmiş mi ? dikkat edilmeli. Yaş grubu önemli.

Sonuç olarak jeolojik yönden içme suyu kaynakları kaya birimleri incelenmeli, yılda en az yağışlı ve kurak olmak üzere 2 kez içme suyu örneği alınmalı (aslında 4 defa daha sağlıklı olacaktır),agretide laboratuarda analiz edilmeli, analiz sonuçları değerlendirildikten sonra; Arsenik değeri sınırın üzerinde ise,

1-Arsenikli su kaynağı iptal edilip, tatlı su kaynağı bulunmalı,

2-İçme suyu birden fazla kaynaktan karşılanıyor ve bir depoda toplanıyor ise, arsenikli kaynak iptal edilmeli,

3-İptal etmek mümkün değilse, bulunabilen tatlı su kaynağı ile arsenikli su kaynağı karıştırılmalı ve içme suyundaki arsenik konsantrasyonu sınır değerlere düşürülmeli,

4-Bu da mümkün değilse ARITMA yapılmalı.Arıtma ilk değil, son çözüm yöntemi olmalı.

5-Arıtma yapıldığında ekonomik yük altına girilir. Enerji, bakım vd. giderler devreye girer. Arıtmayı yapan firmanın bakımı düzenli yapması, arızalandığında hemen onarılması, filtrelerin düzenli değiştirilmesi gerekir, maalesef birçok yerdeki arsenik arıtma tesisleri arızalandığında aylarca tamir edilmediği görülmüştür.

6-Hangi tip arıtma yapacağınıza karar verilmesi gerekir. Suyun asiditesini düşürmemeli, diğer sağlığımız için gerekli-yararlı elementlerin sudaki konsantrasyonlarını, suyun elektriksel iletkenliğini azaltmamalı.

Saygılarımla

Dr. EŞREF ATABEY

Tıbbi Jeoloji Uzmanı


                   

Copyright © 2012.
Sitenin içeriğinde yer alan yazı ve resimlerin bütün hakları saklıdır. Yazı ve resimler izinsiz olarak kullanılamaz..
Siteyi en iyi İnternet Explorer 8.0 dışındaki tüm browserlarda düzgün görebilirsiniz.