Bilgi Edinme Yazıları;

DOĞAL DETERJAN

Bu yazı doğrudan tıbbi jeolojiyle ilgili olmamasına rağmen; gelen soru üzerine bilgilendirme amacıyla web sayfasına konuldu.

Adı Soyadı : T.Ç.                                                     5 Ocak 2017
Eposta Adresi : …
Cep Telefonu :
…
Mesajı: Sayın hocam sitenizi ilk defa gördüm ve çok memnun kaldım. Yazılarınızı hep takip ve tavsiye edeceğim. 13 aylık bir bebeğim var. Sağlıklı yetiştirmek için Mücadele ediyorum sitenizi de bu vesileyle buldum. Çocukyetiştirirken Yeme içmeden oyuncakta kullanılan materyallere tekstilden evde kullanılan deterjanlara kadar dikkat edilmesi gerektiğinin bilincinde olsam dabilgi azlığı ve zaman darlığından dikkat edemediğim oluyor. Sizden ricampiyasada doğal diye satılan ve adı duyulmuş olan deterjanlar ne kadar doğal? Doğal çamaşır ve bulaşık makinası deterjanı üretmek mümkün mü alırken hangi ibareleredikkat etmeliyiz? En kısa zamanda aydınlatmanız dileği ile saygılar.

 

Sayın T.Ç.                                                              5Ocak 2017

İlginize teşekkür ederim. Öncelikle ben bir hekim, bir kimyacı değilim. Mesleğim Jeoloji Yüksek Müh. Tıbbi Jeoloji Uzmanıyım. Kimyasallarla ilgili doğrudan çalışmamyok. Bahsettiğin konuyla mesleğimi, doğal deterjanlar içinde kullanılan boraksile ilişkilendirebilirim. Doğada bulunan bor minerallerinin rafine edilmişhalinden birisi boraks dekahidrattır. ‘’Sabun ve deterjanlara mikrop öldürücü (jermisit) ve su yumuşatıcı etkisi nedeniyle %10 boraksdekahidrat ve beyazlatıcı etkisini artırmak için toz deterjanlara %10-20oranında sodyum perborat (mono veya tetra olarak) katılmaktadır. Sodyumperborat (NaBO2H2O2.3H2O) aktif bir oksijen kaynağı olduğundan etkili bir ağartıcıdır’’ (www.boren.gov.tr). Doğal deterjan hakkında bildiğim ve anladığım kadarıyla düşüncelerimi aktarmak isterim. Eskiden atalarımız, anne, babalarımız şehirlerde yaşamıyoriken, deterjan, çamaşır makinası çıkmamış iken; doğal temizlik malzemesi olarakyörede yapılan sabun kullanıyordu. Nüfus arttıkça, çamaşır makinası çıkıncabuna bağlı olarak kimyasal çamaşır deterjanları çıktı. Köyde eskiden çamaşırlar,bir kazan içine meşe külü konur, kaynatılır, kazandaki su alınarak çamaşır tokuçlanarakelde yıkanırdı. Bu tabi çok zor ve yorucu bir işti. Bilhassa kadınlar içineziyet gibi bir şeydi. Hala bu şekilde çamaşır yıkayanların olduğu azımsanmayacak sayıdadır.

Doğal deterjan dedikleri nesnenin, sabunu rendeleyerek, içine boraks, sodyum bikarbonat, limonya da lavanta yağı gibi ek malzeme su ile karıştırılarak yapıldığınıbiliyorum. Yumuşatıcı içinde sirke konulmakta. Ancak lekeleri çıkarmak içinönce karbonat ve sirke ekleyip bir fırça ile ovalayıp ondan sonra yıkanmasıgerekmekte. Çamaşır makinasına da belli miktarda konularak yıkama sağlanmakta.Ancak evde yapılan doğal deterjanın çamaşır makinasına uyumu nasıl sağlayacak;her makinanın deterjanı kullanma talimatı farklı. Tabii ki bu az nüfusu olanlariçin evde yapılabilir. Çok nüfuslu bir aile düşünün, yeteri kadar doğal sabunyapacak, çamaşırı elde yıkayacak. Bu kolay iş değil. Bunun için kimyasaldeterjanlar üretilmiş, pratik, insanı yormayan bir teknoloji tercih edilmiş.Doğal deterjan denilen ve piyasada olan şey de fabrikasyon olarak üretilenidir.

Piyasadasatılan doğal deterjanlar gerçekten kimyasal olmayanmıdır? Soru işareti.Güvenebilir miyiz, bilemiyorum. Ticari amaçlı her şeye yeni bir ad, özellikledoğal kelimesi ekleyerek müşteriyi etki altına alabilme olabilmektedir. Doğalmı olduğunu kendimiz araştırmak durumunda kalıyoruz. En iyisievde yapmak. İnternette doğal sabun yapımıyla ilgili yazılara rastladım.Aşağıda bir tanesini verdim. Belki yararlı olabilir.

Sağlıklıgünler dileğimle

 

Doğal Ürünlerle Evde Yapabileceğiniz 10 Temizlik Malzemesi

Esra İyidoğan Onedio Üyesi

‘’Çamaşır Deterjanı

1 lt su

1 bardak zeytinyağlı sabuntozu

1 bardak çamaşır sodası

1 /2 bardak boraks

Suyu kaynatıp içine diğermalzemeleri eklediğimiz karışımı, her yıkamada bir kahve fincanı kadar çamaşırmakinesinin deterjan gözüne koyarak kullanabilirsiniz. Piyasada tamamen doğalmalzemelerden üretilmiş markalı çamaşır deterjanları da mevcut.

Yumuşatıcı

1 bardak su

1 çorba kaşığı karbonat

1 kahve fincanı elma sirkesi(yumuşatmak için)

1 kaç damla uçucu güzelkokulu yağ (Bergamot veya Lavanta olabilir)

Suyun içine bütünmalzemeleri karıştırıp, yumuşatıcı gözüne koyabilirsiniz. Yumuşatıcı içinsadece elma sirkesi kullananlar da var.

Cam - Ayne Temizleyici

Yarım litre sirke

Yarım litre su

Bir kaç damla arap sabunu

Sirke, su ve arap sabununu(ya da bitkisel bir sabunu) püskürtücü bir kaba koyarak, pamuklu bezlecamları temizleyebilirsiniz.

Bulaşık Deterjanı

1 bardak kaynar su  

1 bardak zeytinyağlı sabuntozu

1 yemek kaşığı boraks

1 yemek kaşığı karbonat

Jel kıvamına gelinceye kadarmalzemeleri karıştırıp bulaşık süngeri ile kullanılabilir.

Bulaşık Makinesi Deterjanı

¼ bardak deniz tuzu

2 yemek kaşığı limon tuzu

1 bardak boraks (Tercihegöre ekstra hijyen için, eczaneden alınabilir)

Yarım çay bardağı limon veyamandalina suyu (Tercihe göre koku için)

Tuzları rondoda çekip,boraks ve limon suyunu ekleyip bulaşık makinesinin deterjan gözünekoyulabilir. Benzer şekilde elma sirkesi de bulaşık parlatıcı görevigörüyor.

Diş Macunu

3 yemek kaşığı karbonat

3 yemek kaşığıhindistancevizi yağı

15-20 damla nane(peppermint) yağı

Karışım homojen bir kıvamagelince, ağzı kapaklı bir kavanozda saklanabilir. Nane yağı yerine limon,karanfil, çay ağacı, zencefil gibi farklıuçucu yağları tercih edebilirsiniz.

Yüzey Temizleyici

Yarım litre sirke      

Yarım litre su      

5-6 tane portakal

Portakal kabuklarınısirkenin içine atıp, ağzı kapaklı bir kapta iki hafta beklettikten sonra,kabuk poslarını kaptan çıkarıp, içine (sirkeyle aynı miktarda) suyuekleyince yer temizleme sıvısı hazır oluyor.

Ahşap Temizleyici

Bitkisel yağ (sevdiğiniz birkoku)

Limon suyu veya sirke

Diş macunu (opsiyonel)

Limon suyu ve bitkiselyağdan eşit ölçülerde karıştırıp parkeleri veya ahşap mobilyaları bu karışımlasilebilirsiniz, eğer çıkarmak istediğiniz bir leke varsa diş macunu ile silmekişe yarayabilir.

Halı Deterjanı

1 bardak mısır nişastası (veya karbonat)

Sirkeli su    

Özel lekeler için bir avuçtuz veya soda.

Orta boy bir halı için birbardak mısır nişastasını (veya karbonatı) halının üzerine serpip bir saatkadar bekledikten sonra elektrikli süpürge ile süpürün, daha sonra sirkelisu ile silin. Eğer özel lekeler varsa onlara özel uygulamalar dayapabilirsiniz, örneğin çamur ve kırmızı şarap lekesi, üzerine tuz serpipbir saat bekledikten sonra elektrik süpürgesiyle süpürünce çıkabilir.Kahve lekesi ise soda ile çıkıyor.

Lavabo Açıcı

Yarım bardak karbonat

Yarım bardak sirke

1 litre su

Tıkanmış olan gidere, yarımbardak karbonat ve yarım bardak sirke döküp 15 dakika bekletin. Daha sonrasıcak su dolu bir çaydanlığı gidere boşaltın.

Bonus: Ev Yapımı Tutkal

1 çay bardağı az yağlı inek sütü

1 tatlı kaşığı sirke 

1 çay kaşığı karbonat veyatoz

Sütü ısıtıp, kaynamadanhemen önce sirkeyi ekleyin, süt kesilmeye başlayınca (yani parça parçaolunca) bu karışımı bir filtreden ya da tülbentten süzüp elinizde kalanyumuşak süt parçalarını (aslında bir nevi çökelek) bir çay kaşığıkarbonatla karıştırın ve tutkal kıvamına gelinceye kadar azar azar suekleyin. Karbonat yerine kireçle yaparsanız daha güçlü bir tutkal eldeedebilirsiniz’’.

‘’https://onedio.com/haber/dogal-urunlerle-evde-yapabileceginiz-10-temizlik-malzemesi-427670’’ (Erişim: 5.1.2017)

 

Neler Gerekiyor?

-1-2 kalıp yıkama sabunu

-2 fincan borax

-2 fincan sodyum bikarbonat

-Tercihe bağlı: limon yağı veya lavanta yağı

-Su

Gereçler

-Kova

-Orta boy tencere

-Tahta kaşık

Nasıl Hazırlanır?

-Sabun kalıbını rendeleyin. İki fincan dolusu kadarolmalı.

-Bir litre suyu tencerede kaynatın ve rendelenmişsabunu ekleyin. Düşük ateşte tahta kaşıkla karıştırarak kaynatın.

-Başka bir kapta boraks ile karbonatı karıştırın.Kaynattığınız sabunlu suyu ekleyin ve tahta kaşıkla hepsi iyice eriyinceye dekgüzelce karıştırın.

-Dilerseniz deterjanınıza koku vermek için aromatikyağlardan katın.

-15 ml ekleyin ve tekrar karıştırın.

-Kapağını kapatın.

-Su şişesi veya boş deterjan kabında muhafaza edin.Güvenlik amacıyla içindekilerin yazılı olduğu bir etiket yapıştırın. Herkullanım öncesi içindekileri karıştırmak için iyice karıştırın.

Peki ya yumuşatıcı?

Ticari yumuşatıcının yerini tutabileceken doğal, ucuz ve etkili yöntem sirke kullanmaktır. Bu, çamaşırları temizler, yumuşatır ve elektriklenmeyi önler. Ekolarak sirke çok kireç içeren sert suyun da üstesinden gelir. Son olarak,sirkenin bir diğer büyük avantajı daha vardır: çamaşır makinesi borularınısabun, kir, kireç gibi kalıntılardan arındırır. Özel bir aroma elde etmek içinaşağıdaki esansiyel yağlardan birisinikullanabilirsiniz:

-Citrus(limon, portakal, mandalina): derin temizliksağlar, yağ kalıntılarını yok eder ve harika bir koku verir.

-Lavanta: hem dezenfeksiyon sağlayan hem de rahatlatıcıve yumuşatıcı özellikleri olan temizleyici mükemmel bir aromadır.

-Çay ağacı:mantarları yok etmede çok başarılıdır.

-Okaliptüs: bu yağ çok tazeleyici bir aromaya sahiptir vemikropları da yok eder.

Eğer esansiyel yağınız yoksa, sirkeye yarım limon suyu da katabilirsiniz.

En zor lekeler için

Lekeli çamaşırları yıkamadan önce biraz karbonat ve sirke ekleyin ve bir fırçayardımıyla lekeyi ovalayın.’’

‘’http://sagligabiradim.com/evde-dogal-deterjan-yapimi/’’(Erişim:5.1.2017)


7 Ocak 2017

Sayın Eşref Bey geri dönmeniz beni çok mutlu etti. Zamanınızı ve emeğinizi paylaştığınız için ayrıca gururlandım. Görüşlerinizi, verdiğiniz bilgileri dikkate alıp uygulamaya çalışacağım ve yakınlarımla da paylaşacağım. Tekrar teşekkür ederim. Var olmanız dileğiyle saygılar.

 

                   

Copyright © 2012.
Sitenin içeriğinde yer alan yazı ve resimlerin bütün hakları saklıdır. Yazı ve resimler izinsiz olarak kullanılamaz..
Siteyi en iyi İnternet Explorer 8.0 dışındaki tüm browserlarda düzgün görebilirsiniz.