Tıbbi Jeoloji Yazıları;

  TIBBİ JEOLOJİ ÇALIŞMA GRUBU-TJÇG 2.5.2009

 

TIBBİJEOLOJİ ÇALIŞMA GRUBU

 

KONU: Tıbbi Jeoloji Çalışma Grubu                              Tarih: 02. 05. 2009

 

GÜNDEM

1-Tıbbi Jeoloji tanımı, konuları, ilgili meslekler

2-Dünyada Tıbbi jeoloji

3-Türkiye’de tesbit edilen önemli Tıbbi JeolojiKonuları

4-Yasa ve yönetmeliklerde Tıbbi jeoloji

5-Yapılan çalışmalar

6-TJÇG ve Yürütme grubu oluşturulması, simge

7-WEB sayfası oluşturulması

8-Yapılacak çalışma konuları (çalıştay, sempozyumvb.)

9-Dilek ve öneriler

 

Dr. Eşref ATABEY; Tıbbı Jeoloji ÇalışmaGrubu oluşturulduğunda görevi; bu konuda bilimsel çalışmalara öncülük etmek,proje oluşturulmasında rehberlik yapmak, bilgi birikiminin sağlanmasındayardımcı olmak,  daha çok eğitim yönüyleilgilenerek çalıştay, konferanslar, sempozyum gibi etkinliklerin yapılmasındaorganizasyonlarda yardımcı olmak bir bakıma koordinasyon görevini üstlenmek.Türkiye’de Tıbbi jeoloji alında öncelikle riskli olan en önemli konu arsenik,ikinci sırada asbest-eriyonit, üçüncü sırada asit maden drenajı, dördüncüsırada florozis, silikozis gelmektedir.

 

Prof. Dr. Yusuf İzettin BARIŞ (GöğüsHastalıkları Uzmanı); tarafından Nevşehir bölgesindeki mezatolyama hastalığıhakkında bilgi verdi. Yapmış olduğu çalışmalar sonucu bölgedeki sorunların,temelinde köy yerleşiminin kurulu olduğu jeolojik formasyondan kaynaklandığınıntespit edildiğini, Mezatolyama hastalığının tedavi çözümünün olmadığı ancakağrı merkezleri kurularak hastaların çektikleri ağrıların azaltılması yönündeçalışmalar yapmanın gerekliliğini vurguladı. ABD asbest hastalarının kurum veyakuruluşlara yüksek miktarda tazminat davaları açtığını ve davaları kazandığını,Türkiye’deki asbest hastalarının da hakları konusunda bilgilendirilmesinde TJAGnun bir görevi olabileceğinden bahsetti. TJÇG’nun oluşturulmasının gerekliolduğunu belirtti.

 

Prof. Dr. Sonay SÖZÜDOĞRU OK TJÇG’nunçalışmalarında toprak ve bitkilerde ağır metal kirliliğinin önemli olduğu ve bukonuda yardımcı olacağını belirtti.

 

Doç. Dr. Hanım Halilova (A.Ü. ToprakBölümü); Kastamonu bölgesinde yapmış olduğu iyot eksikliğine bağlı gerçekleşen guatrhastalıklarından bahsetti. Ayrıca Kastamonu bölgesindeki sorunları ve çözümönerilerini anlattı. Özellikle elementlerle ilgili önemli katkı koyabileceğini,TJÇG’nun gerekli  ve önemli olduğunuvurguladı.

 

Prof. Dr. Serdar BAYARI (H.Ü.Hidrojeoloji Mühendisliği; TJÇG çalışmalarını ve tıbbi jeoloji konularındakamuoyunu bilgilendirebilecek web sayfasının kurulmasının faydalıolabileceğinden ve bu şekilde doğru bilgilendirmenin sağlanabileceğindenbahsetti.

 

Prof. Dr. UlviReha FİDANCI (A. Ü. Veteriner Fak. Dahiliye AD.); TJÇG’nungerekli ve önemli yeri olabileceğinden, WEB sayfası oluşturulması gerektiğinibelirtti.

 

U. R. Fidancı ‘’Jeolojik yapıya bağlı olarak hayvanlardagelişen kanser gibi olgular hayvanların ekonomik değerleri ve yaşam süreleriyönüyle üzerinde durulan konular değildir. Ancak mineral maddelerin veözellikle iz elementlerin hayvansal organizmada normalin altında veya üzerindebulunmalarından ileri gelen hastalıklar, özellikle son yıllarda hayvancılıkekonomisinde büyük önem kazanmıştır.

 

Canlılık olaylarının akışı için önemli olan iz elementlerineksikliği, hücre metabolizmasını bozmakta ve ağır noksanlıkları ölümlesonuçlanan, karakteristik noksanlık hastalıklarını oluşturmaktadır. İzelementlerin hücre metabolizmasındaki fonksiyonları çok çeşitli olup, membrangeçirgenliği ve doku hassasiyetinin oluşumu, sinir impluslarının iletimi,hormon ve enzimlerin kendilerine özgü fonksiyonlarının gerçekleşmesi, büyüme vehayvansal üretim-verim ile canlının diğer hayati fonksiyonlarının yerine getirilmesindeiz elementler önemli görevler üstlenirler. Bu nedenle hayvanlarında iz elementdengesizlikleri, kıl dökülmesi, depigmentasyon, parakeratozis, iskeletbozuklukları, devamlı ishal, anemi, iştahsızlık, kemiklerde yapısalbozukluklar, büyümede yavaşlama, gerileme ve gelişme bozuklukları, felçler,enfeksiyonlara bağlı olmayan yavru atmalar, erken doğumlar, doğum sonrasıölümler, yavru verimi de dahil olmak üzere tüm hayvansal verimlerde gerileme,kısırlık, tetani ve pika gibi klinik bozukluklarla ortaya çıkmaktadır.

 

Hayvancılık alanında, beslenme bozuklukları yönünde önemleüzerinde durulan başlıca iz elementler, demir, bakır, mangan, molibden,selenyum, çinko, flor ve geviş getiren hayvanlar için kobalt olup, bunlardanbaşka baryum, bor, brom, krom, aluminyum, kadmiyum, nikel, silisyum, lityum,stronsiyum gibi değişik birçok elementin iz fonksiyonları da tartışılmaktadır. Organizmanıniz elementlere olan gereksinimleri çeşitli faktörlerin etkisine bağlıdır.Özellikle verim düzeyi yüksek olan hayvanlarda enerji ve mineral dengesi çokönemli bir kavramdır. Toprak, su ve yem maddelerinin iz element içeriği,sindirim kanalındaki emilim şekilleri, emilim sırasında iz elementler arasıetkileşim, vücutta depolanma durumları, hayvanın kendisine ait özelliklergereksinimi azaltımakta veya yükseltimektedir. Mineral yetersizliklerinspesifik bölgelerde yoğunlaştığı ve doğrudan toprağın yapısı ile ilişkiliolduğu kabul edilmektedir. Bu bölgelerin jeolojik yapısı sonuçta hayvansağlığını direkt olarak etkilemektedir.   

 

Yurdumuzun bütün bölgelerini kapsayan hayvanların kanmineral ve iz element profillerinin ortaya konduğu, bölgelerin toprak, su vebitkilerinin mineral ve iz element düzeylerinin belirlendiği, jeolojik yapı ileilişkilendirildiği kapsamlı çalışmalar bulunmamaktadır. Mevcut çalışmalaryöresel bazda ve anorganik metabolizmada rol oynayan belirli mineral ve izelement düzeylerine yönelik çalışmalardır. Bu çalışmalardan sağlanan verileryurdumuzdaki minerallerle ilgili beslenme hastalıklarının genel durumununortaya konmasında önemli rol üstlenmektedir’’ şeklinde görüş bildirdi.

 

Prof. Dr. Sema Burgaz (G.Ü.Toksikoloji A.B.D) TJÇG’nun bilimsel dernek şeklinde örgütlenmesinin UluslararasıMedical Geology Grubu (İMGA) ve diğer gruplarla birlikte çalışmasınıkolaylaştırabileceği, bu konuda statüsünün belli olması ve bir kurum ya dadernek çatısı altında çalışmasının uygun olacağını belirtti.

 

Prof. Dr. Abidin Temel (H.Ü. JeolojiMühendisliği) Kurumsal bir kimlik altında meslek odaları ile birlikte çalışmanınhem mali hem de kurumsal desteği sağlayacağını, TJÇG’nun salt bilimselfaaliyetlerde bulunmasını temenni etti.

 

Gündem maddelerinde yapılacak çalıştay, sempozyumvb. faaliyetler için, aşağıda belirtilen konulara öncelik verilmesi toplantıyakatılan üyeler tarafından benimsendi.

 

ÇALIŞTAY KONULARI

 

Arsenik, Arsenikli Sular;

Tıbbı jeoloji çalışmalarının önemli bir konusu olanve doğada As3 ve As5 şeklinde doğal olarak bulunan arseniğin, insan sağlığınaetkisi, bulunduğu ortamların ortaya konulması, su kaynaklarında yarattığıkirlilik ve AB çalışmaları açısından da önemli nedeniyle çalıştay veyasempozyum konusu olarak seçilebilir.

 

Silikozis;

Küçük işletmelerde kot ağartma nedeniyle kullanılankuvars tozlarından dolayı ortaya çıkan silikozis hastalığı hakkında Türkiye’deayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır. Sadece hasta sayısının ülkedeki insansayısı ile kıyaslanması söz konusudur. Kömür yataklarında, kuvars kumukullanılan işletmelerde çalışan işçiler üstünde ayrıntılı bir çalışmayapılabilir.

Derin petrol sondajında çalışan işçilerde Yusufİzzetin Barış hocamız tarafından yapılan ön inceleme sonucunda hem üst solunumhem de akciğerlerinde meslek hastalığı teşhisi konulmuştur. Bu konu hakkındaşimdiye kadar hiç araştırma yapılmamıştır. Özellikle sondaj da kullanılanbentonit türü malzemenin ciğerlere ektisi ve üst solunum yolunu etkileyebilecekkuyu gaz çıkışları da TJAG tarafından çalışılabilir.

 

Bor;

Dünya rezervin %90 nın ülkemizde bulunması ve tümsanayi kollarında hammadde olarak kullanılmaktadır. Özelliği nedeniyle arsenikminerali ile birlikte bulunabilir. Bor mineralinin toksik etkisinin üremesistemi üzerine olduğu konusunda bir düşünce olmasına karşın çalışmalaryetersiz kalmaktadır. AB tarafından borun toksisitesi bir basamak dahaartırılarak satış kutuları üstüne kuru kafa resimi yapıştırılması boyutunagelmiştir.

 

Tüm konularla ilgili görüşlerinizi

 

esrefatabey@gmail.com

 

adresine gönderebilirsiniz.

 

Çalışmalarınızda başarı ve sağlık dilerim.

 

Dr. Eşref Atabey

 

 

 

TIBBİ JEOLOJİ ÇALIŞMA GRUBU-02.05.2009 

 

Adı ve Soyadı

Çalıştığı Kurum

E-posta

Prof. Dr. Nuray AKBULUT

Hacettepe Ü. Biyoloji Böl.

 

Prof. Dr. İbrahim AKKURT

Cumhuriyet Ü. Tıp Fak.-Sivas

iakkurt@cumhuriyet.edu.tr

 

Prof. Dr. Melih AKYOL

Cumhuriyet Ü. Tıp Fak.-Sivas

makyol@cumhuriyet.edu.tr

 

Doç Dr. Sadrettin ALPAN

MTA Eski Genel Müdürü

 

Dr. Eşref ATABEY

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü-Ankara

esrefatabey@gmail.com

www.esrefatabey.com.tr

 

Prof. Dr. Y.İzzettin BARIŞ

Hacettepe Ü. Tıp Fak. Emekli

izzettinbaris@ttnet.net.tr

 

Prof. Dr. Nurhayat BARLAS

Hacettepe Ü. Biyoloji Böl.-Ankara

barlas@hacettepe.edu.tr

 

Prof. Dr. Serdar BAYARI

Hacettepe Ü. Jeoloji Müh. Böl.-Ankara

 

Prof. Dr. Nazmi BİLİR

Hacettepe  Ü. Tıp Fak.-Ankara

nbilir@hacettepe.edu.tr

 

Prof.Dr. Sema BURGAZ

Gazi Ü. Eczacılık Fak-Ankara

sema.burgaz@gmail.com

 

Prof. Dr. Ayhan O ÇAVDAR

Türkiye Bilimler Akademisi Eser Elementler Çalışma Grubu -Ankara

acavdar@tuba.gov.tr

 

Nilgün ÇELEBİ

TAEK Çekmece Nükleer Araştırma Merkezi-İstanbul

nilgun.celebi@taek.gov.tr

Prof. Dr. Arif ÇIMRIN

Dokuz Eylül Ü. Tıp Fak.-İzmir

acimrin@deu.edu.tr

 

Prof. Dr. Lütfi ÇÖPLÜ

Hacettepe Ü.Tıp Fak.-Ankara

lcoplu@hacettepe.edu.tr

 Bahattin M. DEMİR

 

Afet İşleri Genel Müdürlüğü-Ankara

 

Dr. Gonca DEMİRCİGİL

 

Gazi Ü. Eczacılık Fak.

 

Prof. Dr. Ali DEMİRSOY

 

Hacettepe Ü. Biyoloji Böl.-Ankara

 

Prof. Dr. Serpil DİZBAY SAK

Ankara Ü. Tıp Fak.

sak@medicine.ankara.edu.tr

 

Prof. Dr. Tomris ERBAŞ

Hacettepe Ü.Tıp Fak.

drerbas@hotmail.com

 

Dr. İsfendiyar EYÜPOĞLU

Beynam Sağlık Ocağı-Ankara

 

Prof. Dr. Mustafa ERGİN

Ankara Ü. Jeoloji Müh. Böl.

ergin@eng.ankara.edu.tr

Prof. Dr. Ulvi Reha FİDANCI

Ankara Ü. Veteriner Fak. Biyokimya ABD

fidanci@veterinary.ankara.edu.tr

Prof. Dr. M. Cemal GÖNCÜOĞLU

 

ODTÜ Jeoloji Müh. Böl.-Ankara

mcgoncu@metu.edu.tr

Prof. Dr.Asuman GÜNAL TÜRKMENOĞLU

 

ODTÜ Jeoloji Müh. Böl-Ankara

asumant@metu.edu.tr

Doç. Dr. Hanım HALİLOVA

Ankara Ü. Ziraat Fak.

hhalilova@gmail.com

Prof. Dr. İ. Hamit HANCI

Ankara Ü. Tıp Fak.

hamithanci@gmail.com

 

Doç. Dr. Zeki HASSAN

Musul Ü.-Irak

zeki@kaynet.com

Prof. Dr. Cahit HELVACI

Dokuz Eylül Ü. Jeoloji Müh. Böl.-İzmir

cahit.helvaci@deu.edu.tr

 

 

Prof. Dr.Hilal KARAGÜL

 

 

Ankara Ü. Veteriner Fak. Biyokimya ABD-Ankara

 

Prof. Dr. Ali Esat KARAKAYA

Gazi Ü. Eczacılık Fak.-Ankara

alikarakaya@tr.net

Prof. Dr. Levent KART

Karaelmas Ü. Tıp Fak.-Zonguldak

kartlevent@hotmail.com

Hasan KIRMIZITAŞ

DSİ V. Bölge Müdürlüğü-Ankara

hasankirmizitas@yahoo.com

Prof Dr. Nazmi ORUÇ

Çevre Derneği YK-Eskişehir

nazmioruc@yahoo.com

Doç Dr. Abdullah OLGUN

 

 

 

Doç. Dr. Zeynep ÖKTE

Ankara Ü. Diş Hekimliği Fak

zokte@yahoo.com

Prof. Dr. Gülden PEKCAN

Hacettepe Ü. Beslenme ve Diyabetik Böl.-Ankara

gpekcan@hacettepe.edu.tr

Prof. Dr. Sonay SÖZÜDOĞRU OK

Ankara Ü. Ziraat Fak.

ok@agri.ankara.edu.tr

Dr. Yüksel ATAKAN

Almanya

ybatakan@gmail.com

Prof. Dr. Abdurrahman ŞENYİĞİT

Dicle Ü. Tıp Fak.-Diyarbakır

senyigit@dicle.edu.tr

Yard. Doç. Dr. Fatma TOKSOY KÖKSAL

ODTÜ Jeoloji Böl.

 

Prof. Dr. Abidin TEMEL

Hacettepe Ü. Jeoloji Müh. Böl.-Ankara

atemel@hacettepe.edu.tr

Hasan ÜNAL

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü-Ankara

hasanu@mta.gov.tr

Prof. Dr. İlhami ÜNVER

 

 

Prof. Dr. Hüseyin YALÇIN

Cumhuriyet Ü. Jeoloji Müh. Böl.-Sivas

yalcin@cumhuriyet.edu.tr

Prof. Dr. Hayriye YETER GÖKSU

Çevre ve Sağlık Araştırmaları Merkezi-Almanya

 

Doç. Dr. Beran YOKUŞ

Dicle Ü. Veteriner Fak.-Diyarbakır

beyokus@dicle.edu.tr

Prof. Dr. Handan ZEREN

Çukurova Ü. Tıp Fak.-Adana

hzeren@cukurova.edu.tr

Prof. Dr. Salih EMRİ

Hacettepe Üniv Tıp Fak. Göğüs Hast.

semri.editör@gmail.com

Ayten ÇABUTÇU

Mersin Üni. Jeoloji Müh. Böl.

aytencabutcu@mersin.edu.tr

Liste kesin değildir. Tıbbijeoloji konusunda araştırma yapanlar, katkı koymak isteyenler listeye ilaveedilecektir.

GEREKÇE

 

Yerküremizin sunduğu kaynakların sonsuzolmadığı, daha güvenli yaşam için Yerküre’ nin sağladığı büyük potansiyelin tümtoplum katmanlarınca farkına varılması ve kaynakların etkili ve verimlikullanılması hususunda bireylerin ve toplumların dikkatlerinin çekilmesi için2008-2009 yılı Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca Uluslararası Yer Yılı  olarak ilan edilmiştir.        

 

Deprem, heyelan temalı haritaların yanında,çevremizdeki kayaçlar, mineraller, elementler gibi jeolojik unsurlarladepremler ve volkanlar gibi jeolojik süreçlerin insan sağlığı üzerindeki olumluya da olumsuz etkileri ve bu etkilerin coğrafik dağılımlarını ortaya koymadakurum ve kuruluşlara önemli görevler düşmektedir.

Biryerleşim yeri planlaması aşamasında nasıl ki sert ve yumuşak zemin özellikleri,sıvılaşma, heyelan, sel baskını, kaya düşmesi gibi kriterler dikkatealınıyorsa, yerleşime açılması düşünülen zeminlerin mineral dağılımı, yer altısuyunun kalitesi, radyoaktivitesi de bilinmesi önem arz etmektedir. Zeminlerdepremsellik yönünden yerleşime uygun parametreler taşıyor olsa bile,  eğer insan sağlığını tehdit eden mineral,toz, su kirliliğine neden olan etmenler varsa iyileştirme tedbirleri alınmadan,sağlıklı bir ortam yaratılmadan yerleşime açılmaması yönünde görüşler vardır.Yerleşime açılması düşünülen zeminde insan sağlığını tehdit eden elementlerdendoğal radyasyon, arsenik, minerallerden ise asbest, eriyonit,  silis tozları olabilir. İmara açılacakalanların mineral dağılımı yapılarak, arsenik, radon gazı, radyasyon ve izelement değerleri saptanması başta jeoloji mesleği ile diğer meslekleriyakından ilgilendirmektedir.

 

Sağlığa etki eden jeolojik etmenlerinöneminin  farkına varılmasıyla  1996 yılında Uluslararası Jeoloji  Bilimleri Birliğinin (IUGS), Çevre PlanlamasıAmaçlı Jeoloji Bilimleri Komisyonu; birinci amacı bilim insanları, tıpuzmanları ve kamuoyunu  bu konunun  giderek anlaşılması olan Uluslararsı TıbbiJeoloji Çalışma Grubu oluşturmuştur. 2000 yılında  ise UNESCO, 454 nolu Tıbbi Jeoloji projesiadıyla yeni bir Uluslar arası Jeolojik Korelasyon Programına (IGCP) öncülüketmiştir.  Bu proje ile  dünyanın diğer yerlerindeki meslektaşları ilegelişmiş ülkelerde çalışan bilim insanları bir araya gelerek  insanların ve hayvanların sağlığını etkileyenyerbilimsel etmenlerin önemini vurgulamaktadır. 454 nolu Tıbbi Jeoloji Projesine katılımcı ülkeler arasında; Avusturya,Avustralya, Brezilya, Bulgaristan, Kamerun, Kanada, Şili, Çin, Çek Cumhuriyeti,Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Hindistan, Kenya, Meksika, Hollanda, Norveç,Polonya,, Romanya, Rusya, Suudi Arabistan, Slovakya, Güney Afrika Cumhuriyeti,Sri Lanka, İsveç, Tanzanya, Ukrayna, Birleşik Krallık, Birleşik Amerika,Yugoslavya, Zambiya ve Zimbabwe yer almıştır.

 

İnsan kökenli (antropojenik) kaynaklar,doğal jeolojik unsurlardan volkanik püskürmeler ve etkileri, içme suyundainorganik arsenik, flor, selenyum,iyot, bor vd. elementlerin kaynağı ve etkileri, doğal radyasyon kaynakları, radon gazı ve etkisi, jeofaji, yer altı suyu jeokimyası,asbest, eriyonit, silis vdmineral tozları ve diğer tıbbininbelli başlı konularında araştırmalar yapmak, bu alanda bilgi birikiminisağlamak, jeokimya haritaları yapmak, eğitici amaçlı sempozyum, çalıştay,seminer vd toplantılar ve bu alanda üniversiteler ve diğer kurum vekuruluşlarla işbirliği yapmak üzere jeoloji mühendisleri, hidrojeologlar,mineraloglar, kimyacılar, jeokimyacılar, biyojeokimyacılar, tabipler,epidemiologlar, toksikologlar, diş hekimleri, patologlar, veteriner hekimleri,ziraat mühendisleri, biyologlar, radyasyon fizikçileri vb meslek dallarındanuzmanların bir araya geldiği 02.05.2009 tarihinde TIBBİ JEOLOJİ ÇALIŞMA GRUBU kısacaTJÇG oluşturulmuştur.

 

Dr. Eşref ATABEY 

 

İLETİŞİM:

www.esrefatabey.com.tr

www.tıbbijeoloji.com

www.tibbijeolojicalismagrubu.com

iletişim formunu doldurarak iletişim sağlayabilirsiniz.

 

e-posta: esrefatabey@gmail.com


<< Dosya İndir >>
                   

Copyright © 2012.
Sitenin içeriğinde yer alan yazı ve resimlerin bütün hakları saklıdır. Yazı ve resimler izinsiz olarak kullanılamaz..
Siteyi en iyi İnternet Explorer 8.0 dışındaki tüm browserlarda düzgün görebilirsiniz.