Tıbbi Jeoloji Yazıları;

  BENTONİT NEDİR, KULLANIMI, DETOKS KİLİ

BENTONİT

Eşref Atabey. KilMineralleri - İnsanlarda Kil Yeme Alışkanlığı (Jeofajia)- Peloidler – BentonitVe Detoks Kili – Patojenler – Pekmez Toprağı Ve Tıbbi Jeolojik YöndenDeğerlendirme. 16. Ulusal Kil Sempozyumu.  Bildiriler Kitabı-72-83.Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi yayınları: 127-2015-Çanakkale.  adlı makalenin bir bölümüdür.

 

 ‘’Bentonit; 19.yüzyılda ABD Wyoming Elaleti’nde Ford Benton’da işletilmeye başlanan killere verilen bir addır. En az % 50-60 simektit (montmorillonit) içeren killer bentonit olarak adlandırılır. Montmorillonitte Si/Al oranı yaklaşık 7/1’dir. Dolayısıyla illite göre daha da az alkali içerir. İyon değişme özelliğiyüksektir. Büyük plastiktik özelliği sağlar. Ara tabaka çok su alabilir ve böylece şişer (Akıncı, 1968). Elesürülünce yağsı bir görünüşle yayılır ve yüzeye yapışır. Suyla şişme özelliği 600 0C’dan sonra kaybolan bentonitin kuru haldeki yoğunluğu 2,7-2,8 gr/cm3’tür. Aynı bentonit toz haline gelirse, yoğunluk hissedilir şekilde düşerek 1,6-1,8 gr/cm3 kadar olur (Önem, 2000). Alkali, yarı alkali, toprak alkali türleri vardır. Kalsiyum bentonitlere, halk dilinde ağartma toprağı denilmektedir. Bunlar, bileşimleri kalsiyum ağırlıklı montmorillonitlerdir. Halk arasında kil yeme alışkanlığı kapsamında yaygın olarak tüketilen killerdir (Atabey, 2010, 2015). Genel anlamda Bentonit, Codex Alimentarius Komitesi tarafından hazırlanmış gıda katkıları listesinde asit-baz sağlayıcılar E500–578 sınıfında yer alır (http//www.medikil.com). Kodeks Alimentarius tamamıyla Latinceden çevrilmiş bir “gıda kodu” dur. Bu kodeks gıda ticaretinde tüketici sağlığını korumak ve uygulamaların iyi niyet ilişkileri içerisinde sağlanması amacıyla formüle edilmiş, bir seri genel ve çok özel gıda güvenliği, standartlarını kapsamaktadır. Kodeks Alimentarius1960'larda iki uluslararası organizasyon olan Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından ortak oluşturulmuştur (http://www.food-info.net/tr/qa/qa-wi33.htm).

Etkileri

Toksinleri bağlayabilme ve sonrasında bunları vücut dışına atabilme özelliği gösterebilmesi, homotetik özelliği ile vücudu denge durumuna getirmeye yardımcı olabilme özelliği (http://www.milliyet.com.tr/a-dan-z-ye-bentonit-kili-pembenar-yazardetay-aile-2011847/). pH seviyesinin 9’un üstünde olması ve bu sayede vücut pH’ını hafif alkali tutmaya yardımcı olabilmesi, vücudun kan akışını, oksijen seviyesini ve hücre onarımhızını arttırmaya yardımcı olabilmesi, vücuda yararlı çok sayıda ve çeşitli iz mineralleri (kalsiyum, potasyum, magnezyum vs.) barındırabilmesi, pozitif yüklü parçacıklar için negatif yüklü elektrik çekim özelliği gösterebilmesi, jel kıvamına geçtiğinde çekim gücü kapasitesinin çok fazla artabilmesi, levhamsı parçacık yapısı olması ve böylelikle yüzeysel elektriksel çekim gücünün yüksek olabilmesi, nano boyut parçacık yapısı ve buna bağlı olarak hacimsel olarak tapozitif yükü çekme gücü gösterebilmesi (http://www.milliyet.com.tr/a-dan-z-ye-bentonit-kili-pembenar-yazardetay-aile-2011847/).

Toksin ve detoks 

Toksin; zehir demektir. Toksinler hem vücudumuzda üretilirhem de dışarıdan alınır. Detoks ise; herhangi bir yolla vücudumuza giren ya da vücudumuz tarafından üretilen ve atık madde olarak dışarı atılmayı bekleyen toksinlerden kurtulmak anlamına gelmektedir. Latince kökenli bir kelimedir ve detoxificationkavramının kısaltılmışıdır  Modern bilimde genelde serbest radikal olarak adlandırılan bu toksik maddeler solunum yoluyla, yiyecek ve içeceklerle vücuda girerler. Ayrıca yanlış beslenme şekli ve sindirim sisteminin güçlü olmaması sonucu vücutta da oluşurlar. (http://detoks.nedir.com/#ixzz3WKEfHxAt).

SIVI BENTONİTİN DETOKS AMAÇLI KULLANIMI

Vücuttaki toksinlerden arınmak, detoks yapmak için Clay Cure kitabının yazarı Ran Kinishinsky(1998) kil yeme ve içme önermektedir. Kitabında sıvı kil içenlerin ne gibi yararlar gördüğünü yazmış ve bağırsakların düzenli çalıştığını, kronik kabızlığı iyileştirdiğini, ishal, hazımsızlık ve ülserin daha iyi duruma geldiğini, daha beyaz ve parlak gözler, reflekslerde düzelme, duygusalcanlılık, doku ve damakta iyileşme, enfeksiyonlara karşı direncin arttığını gözlemlediğini belirtmiştir. Sıvı bentonit içildikten sonra vücuttan normalyolla atılır. Detoks kili için yüksek dozlar önerilir. 4 ile 6 hafta 3 onz sıvıkil günde 3 defa alınır. Daha sonra ise günde 1-2 sefere inilir (http://www.mucizebentonit.com/detoks-kil-icilen-sivi-bentonit-kili.html). 

Detoks için sıradan bir kil tercih edilmemelidir. Sadece simektit grubundan olan kalsiyum bentonit kilini kullanılması gerekir. Bentonit kili kalsiyum içerir. Emme ve yüzeyde tutma özelliği vardır. Negatif yüklü iyonlarıyla vücuttaki pozitif yüklü maddeleri (bakteri, toksin, virüsgibi)  tutma özelliği vardır. Kalsiyum bentonit kili bu maddeleri hem yüzeyinde tutar, hem de çeker. Bentonit kili etkisi, içinde yüksek miktarda barındırdığı montmorillonit minerali ve iyonik yapısı sayesinde olmaktadır (http://www.mucizebentonit.com/detoks-kil-icilen-sivi-bentonit-kili.html).

Sıvı bentonit; vücudun kimyasal, toksin, bakteri, virüs, aflatoksin ve serbest radikallerden arındırılmasında, cıva ve kurşun gibi ağır metallerin vücuttan atılmasında ve otizm ile mücadelede, diş ve diş eti temizliğinde, ağız yaralarında, baş ağrısı, göz yorgunluğunda, erken yaşlanma, kırışık ve selülitlerde, egzema ve sedef hastalığı gibi ciddi deri hastalıkları, sivilce, böcek sokmaları, siğil ve mantar gibi cilt sorunlarında(http://www.eytonsearth.org/general-uses-clay.php), enfekte yaralar, kaşıntı ve yanmalarda, kemik ve kas hasarı, romatizmal rahatsızlıklarda ve karpal tünelde, kronik bel ağrıları, miyozit, tendinit, fibromiyalji sendromları, yumuşak doku ve hareketsiz kalma durumlarında,sindirim sistemi ve barsak rahatsızlıklarında (Reflü, ülser, kusma, ishal vb.),parazitler ile mücadele ve kolon temizliğinde, karaciğer problemlerinde, bağışıklık sistemin güçlendirmede, radyasyon ışımalarının olumsuz etkilerini engellemede ve etkilerini azaltmada (http://www.eytonsearth.org/general-uses-clay.php), AIDS (HIV virüsü), kuş gribi ve insan gribinde kullanılmaktadır (http://www.eytonsearth.org/general-uses-clay.php)’’.

http://www.mta.gov.tr/v3.0/bilgi-merkezi/bentonit(Erişim: 2016) kaynağında BENTONİT tanımı ve kullanım alanları

 ‘’Alüminyum ve magnezyum bakımındanzengin volkanik kül, tüf ve lavların kimyasal ayrışması sonucu oluşmuş,ağırlıklı olarak montmorillonit içeren killer ‘bentonit’ olarak tanımlanır.Bentonit, sanayi, tarım, madencilik ve mühendislik jeolojisinde kullanılan çokyönlü bir kildir. Ca, Na ve Na-Ca montmorillonitlerden oluşmasına görebentonitin jeolojik özellikleri ve kullanım yerleri değişmektedir. Yüksek şişmekapasitesine sahip Na bentonit su ile temasta kendi hacminin 8-10 katı şişerken,Ca-bentonitlerde şişme oranı 2-3 katı kadar olmaktadır. Na ve Na-Ca bentonitlersondaj, demir tozu peletlemesi gibi işlerde kullanılırken daha az şişmekapasitesine sahip olan Ca-bentonitlerden ağartma gibi işlerde kullanılmakta veyaygın olarak ‘ağartma toprağı-fuller earths’ olarak da adlandırılmaktadırlar.Bu tür killerin Na2CO3 ile muamele edilerek, Na/Ca iyon yer değiştirmesi sonucunda şişme kapasitesi arttırılabilir.

Mühendislik ve sondaj çalışmalarında reolojik özellikleri geliştirilmiş bentonit gerekli olduğundan Ca-bentonitlerin soda vb. katkı malzemeleriyleaktiflendirilmesi zorunlu olmuştur. Ayrıca ağartma toprağı olarak kullanılanCa-bentonitlerinde ağartma gücünü istenen düzeye getirmek için asitle aktiveedilmesi gerekebilir. Ülkemizde de Ca-bentonit çok daha yaygın olduğundanaktiflendirme işlemleri kaçınılmaz olup, asitle ve CMC  gibi katkımalzemeleriyle yapılan aktiflendirme işlemleri uygulanmaktadır. Kilminerallerinin bir çeşidi olan bentonitin genel kimyasal formülü; (Na,Ca) (Al,Mg)6(Si4O10) 3(OH)6 nH2O’dur .

Bentonit,  volkanik kül, tüf ve lavların kimyasal ayrışması vebozunmasıyla oluşmuş çok küçük kristallere sahip kil minerallerinden (başlıcasımontmorillonit) oluşan çokça su emip şişen, iyonlaşma kapasitesi yüksek, sondajçamuru, katalist, boya, plastik, dolgu vb. konularda kullanılan toprağımsı birmadene verilen ticari bir isimdir. Bentonitin mineralojik, kimyasal bileşimine;sanayi ve mühendislik uygulamaları ile benzer kullanım alanlarına göre farklısınıflandırılmaları vardır. Burada, sanayi ve mühendislik uygulamaları içinyapılan sınıflandırma verilmiştir. Bunlar: -Döküme uygun Wyoming ürünü %85’i200 mesh bentonit bentoniti, -Soda külüyle işleme sokulmuş, döküme uygunağartma toprağı (fuller earths), -Soda külüyle işleme sokulmuş, mühendislikişlerine uygun ağartma toprağı (fuller earths), -OCMA özel ürünü, -API özelürünü, Ayrıca son yıllarda ‘kedi kumu’ olarak kullanılan bir bentonit ürünü ile‘beyaz bentonit’ de bu sınıflandırmada yer almaktadır.

Bentonitin kullanım alanları

Bentonitin koloidal özelliği ve yüksek plastisitesi nedeniyle dökümde kalıpmalzemesi olarak kullanılan kumları bağlayıcı özelliği vardır.

-Sondaj çamurunun ağdalı bir duruma gelmesini, kırıntıların yukarıtaşınmasını su kaçaklarının önlenmesini sağlar.

 -Yağların rengini açmada kullanılan,Ca-Bentonitlerin asit aktivasyonu ile yüzey alanları ve kristal içindekiboşluklar genişletilir, Fe, Ti, Ca, Na ve K, kil minerallerin kristalkafes yapısından ayrılır, boşluklarında H+ - bağları oluşturularak, ağartmatoprağına dönüştürülür ve bitkisel yağların (zeytiyağı, ayçiçeği, mısır, susam,soya, palmiye, kanola, pamuk yağları gibi) rafinasyonunda filtre malzemesiolarak kullanılır.

-Bağlayıcı ve plastik özelliğe sahip bentonit demir tozlarının peletlenmesindekullanılır.

-İnşaat mühendisliğinde temel ve baraj yapılarında su ve sıvısızdırmazlığını elde etmede, -Şarap ve meyve sularının berraklaştırılmasında,

-Hayvan yemi yapımında,

-İlaç, kağıt, lastik sanayiinde dolgu malzemesi olarak,

-Çimento sanayiinde, seramik sanayiinde katkı malzemesi olarak,

-Petrol rafinasyonunda,

-Atık suların temizlenmesinde,

-Boya sanayiinde ve yangın söndürücülerde,

-Gübre yapımı ve toprak ıslahında kullanılır.

-Kedi toprağı olarak

Bentonit yataklarının çok büyük bir bölümü açık işletme yöntemiyleişletilmekte ancak; çok kaliteli bazı bentonit yatakları üzerindeki örtününkalınlığı nedeniyle, Bavyera bentonit ocaklarından bir tanesinde olduğu gibi,kapalı işletme yöntemiyle de işletilebilir. Üretim teknolojisinde, lastiktekerlekli kepçe, skreyper ve paletli kepçeler ile geniş taşıma hacimli kamyonve vagonlar ilk aşamayı oluşturur. İkinci aşamayı ise kurutma alanına yakın biryerde kurulmuş kırılma, öğütme, aktiflendirme ve ambalajlama tesisi oluşturur.Bentonit öğütücüleri genelde 200-325 mesh tane boyutlarında öğütme özelliğinesahiptir. Yağışlı mevsimler dışında ocaktan alınan bentonit, soda ileaktiflendirilmeyecekse kurutma alanlarında yayılarak serilir. Kurumuş bentonitkepçelerle kaba kırıcı deposuna verilir, kabaca ufalanmış bentonit, bantla 200mesh’lik değirmene gelir burada bir taraftan öğütülürken bir taraftan da 2sıcak hava akımı ile kurutulup 200 mesh altındaki tanelerinden ayrılır. Dahasonra nem geçirmez 50’şer kg’lık torbalara konarak ambalajlanır. Bentonitler,kullanılan aktiflendirme veya katkı malzemesinin cinsine göre ‘Na aktifbentonit, aktif ağartma toprağı veya polimer katkılı bentonit’ olarakadlandırılmaktadır. Bentonit kalitesini yükseltmede en çok kullanılan yöntem,sodyum karbonatla aktiflendirme yöntemidir.Bu yöntem, belli nem oranındakibentonite uygun oranda soda karıştılmasıdır. Yemeklik yağlarda renk gidericiolarak kullanılan doğal bentonitlerin ağartma gücünü arttırmak için, Cabentonitler asitle aktiflendirilir. Bu işlemde asitlendirilecek bentonit, kuruağırlığının % 30’u kadar HCl ile 105 °C  de 2-3 saat kaynatılır. Asitletepkimeden sonra,  bentonit asit derecesini düşürmek amacıyla yıkanır vedaha sonra kurutulup, öğütülür. Bentonit Türkiye’de magmatik kayalar, volkanikara katkılı çökel ve salt çökel birimlerin içinde mercek, cep, kütle, araseviyeler ve kırıklar boyunca düzensiz bir biçimde yataklanmalar gösterir.

Piyasada bentonit; ham, öğütülmüş yığın, öğütülmüş torbalanmış veaktifleştirilmiş halde satılmaktadır. Ülkemizde sondaj, peletleme, döküm, ilaç,dolgu  ve yağ ağartma sanayi işlemlerinde kullanılan bentonit çeşitlerimevcuttur. Türkiye’de bentonit; sondaj, peletleme, döküm sanayii ve yağlarınağartılması gibi bir çok alanda kullanılmaktadır. Temizlik malzemesi yapımı vekağıt sanayi için araştırmalar devam etmektedir. Açık işletme ile üretimyapılan bentonit ocaklarında oluşan işletme çukurlarının su ile dolması,heyelan, toprak akması gibi çevresel sorunların işletme sonrası yapılacakrehabilitasyon çalışmaları ile ortadan kaldırılması gereklidir. Üretimsırasında oluşan toz için filtre kullanılması gerekli olup, kaldırılan örtütabakasının  çevreye gelişigüzel dağıtımı  engellenmelidir’’

                   

Copyright © 2012.
Sitenin içeriğinde yer alan yazı ve resimlerin bütün hakları saklıdır. Yazı ve resimler izinsiz olarak kullanılamaz..
Siteyi en iyi İnternet Explorer 8.0 dışındaki tüm browserlarda düzgün görebilirsiniz.