Tıbbi Jeoloji Araştırma Grubu;

  Tıbbi Jeoloji ile ilgili bilgiler

TIBBİ JEOLOJİ TANIMI

Tıbbi Jeoloji:Doğal jeolojik unsurlar (kayaçlar+mineraller+su) ve  jeolojik süreçlerin (volkanik püskürmeler+ depremler+tozlar) ile insan ve hayvan sağlığı arasındaki ilişkileri  ve bu tür sağlık sorunlarının coğrafi dağılımını ortaya koyan bir bilim dalı.

TIBBİ JEOLOJİ KONULARI

İnsan kökenli (antropojenik) kaynaklar

Maden çıkarma ve arıtma işlemleri

Fosil yakıtlar, Jeotermal enerji, Nükleer santrallar

Sanayi atıkları

Taşıma, atmosfer ve kentsel ortam kirlilikleri

Gübreleme

 

Volkanik püskürmeler ve sağlık

     

Toprak ve su ile etki

Yeraltısuyunda arsenik

Yeraltısuyunda flor

Selenyum ve iyot

 

Radyasyon ve radonun sağlığa etkileri

Doğal radyasyon kaynakları

Havada ve suda radon

Tütünde radyoaktivite

 

İnsanlarda  jeofajinin sağlığa etkisi (kil ve toprak yenmesi olayı)

Toprakta taşınan patojenler ve etkileri

 

Sağlığı etkileyen mineral kökenli tozlar (mezotelyoma, çevresel ve mesleki

akciğer hastalıkları, pnömokonyozlar)

Asbest

Eriyonit

Silis, demir, alüminyum, manganez, talk, barit, berilyum ve kömür tozları

Toz fırtınaları

 

Hayvanlarda element ve minerallerin etkileri (flor, mangan, molibden, kobalt,

selenyum, iyot, bakır, çinko, demir vb)

 

 

TIBBİ JEOLOJİYLE İLGİLİ MESLEKLER

 

Jeoloji Mühendisleri/Jeologlar

Hidrojeologlar

Mineraloglar

Tabipler,

Veteriner hekimler,

Toksikologlar,

Diş hekimleri,

Patologlar,

Ziraat Mühendisleri-Ziraatçılar,

Biyologlar,

Kimyacılar,

Jeokimyacılar,

Biyojeokimyacılar,

Coğrafyacılar,

Fizikçiler,

Fiziksel Tıp uzmanları

Adli Tıp uzmanları

Halk Sağlığı uzmanları

 

TÜRKİYE’DEKİ TESBİT EDİLEN ÖNEMLİ TIBBİ JEOLOJİK SORUNLAR

 

1-Antropojenik kaynaklar (madencilik faaliyetleri, fosil yakıtlar, jeotermal,gübreleme)

2-Mineral kökenli tozlar (asbest, eriyonit, kömür, silis vd. tozları)

3-Yeraltısuyunda arsenik

4-Yeraltısuyunda flor

5-Radon gazı

6-Kil ve toprak yenmesi olayı

7-İyot

8-Elementlerin azlığı ya da çokluğu problemi

 

 

ETKİLENEN YAKLAŞIK NÜFUS

 

İçme suyunda flordan etkilenen: 2 milyon

İçme suyunda ve kömürdeki arsenikten etkilenen: 20 milyon

Doğal radyasyondan etkilenen: 250.000

Yapay radyasyondan etkilenen : Teknolojiden ve tıptan yararlanan nüfus

Antropojenik kaynaklı etkilenme: 60 milyon

Elementlerden etkilenen Ülkemizin tüm nüfusudur.

 

 

TIBBİ JEOLOJİNİN DÜNYADAKİ GELİŞİMİ

 

1996 yılında Uluslararası Jeoloji  Bilimleri Birliğinin (IUGS), Çevre Planlaması Amaçlı Jeoloji Bilimleri Komisyonu; birinci amacı bilim insanları, tıp uzmanları ve kamuoyunu  bu konunun  giderek anlaşılması olan Uluslararsı Tıbbi Jeoloji Çalışma Grubu oluşturmuştur. 2000 yılında  ise UNESCO, 454 nolu Tıbbi Jeoloji projesi adıyla yeni bir Uluslar arası Jeolojik Korelasyon Programına (IGCP) öncülük etmiştir.  Bu proje ile  dünyanın diğer yerlerindeki meslektaşları ile gelişmiş ülkelerde çalışan bilim insanları bir araya gelerek  insanların ve hayvanların sağlığını etkileyen yerbilimsel etmenlerin önemini vurgulamaktadır.  454 nolu Tıbbi Jeoloji Projesine katılımcı ülkeler arasında; Avusturya, Avustralya, Brezilya, Bulgaristan, Kamerun, Kanada, Şili, Çin, Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Hindistan, Kenya, Meksika, Hollanda, Norveç, Polonya,, Romanya, Rusya, Suudi Arabistan, Slovakya, Güney Afrika Cumhuriyeti, Sri Lanka, İsveç, Tanzanya, Ukrayna, Birleşik Krallık, Birleşik Amerika, Yugoslavya, Zambiya ve Zimbabve bulunmaktadır.

2002 yılında Uluslararası Bilim Konseyi (ICSO) bu konuda İsveç Jeoloji Kurumu, ABD Jeoloji Kurumu ve Washington DC’deki ABD Silahlı Kuvvetler Patoloji Enstitüsü işbirliğinde  kısa kurslar düzenlemiştir. Tüm dünyaya sunulan bu kursların amacı metal iyonları ile eser elementlerin çevre ve halk sağlığını nasıl etkilediğine ilişkin son bilgileri paylaşmaktır. İsveç jeoloji Kurumu ülkesinin metal iyonlarını içeren jeokimya haritalarını hazırlamıştır.

 

TÜRKİYE’DE TIBBİ JEOLOJİNİN GELİŞİMİ

 

Ülkemizde ise ilk defa 2003 yılında Sağlık Bakanlığı, Kanserle Savaş Daire Başkanlığı bünyesinde Ulusal Kanser Danışma Kurulu altında Tıbbi Jeoloji Alt Kurulu oluşturulmuş.

2006 yılında MTA’da tüm ülke genelinde Tıbbi Jeoloji Projesi başlatılmıştır.

2005’de JMO tarafından, 2008’de ise MTA tarafından olmak üzere  iki sempozyum gerçekleştirilmiştir.

 

YASA VE YÖNETMELİKLERDE TIBBİ JEOLOJİ

 

Afet İşleri Genel Müdürlüğü

Afet yönetmeliğine Tıbbi Jeoloji uygulaması yürürlüğe girdi.

İmar Yasası taslağına Tıbbi Jeoloji konusu girdi.

Tarım Bakanlığı Toprak Düzenleyici maddeler arasında sayılan zeolit vd. için MTA’nın analizlerinden sonra ruhsat verilmesi yönetmeliğe girdi.

 

ÖNEMLİ NOKTALAR

 

1-İlgili yerbilimciler ve Tıbbi Jeoloji ile ilgili disiplinler arasındaki ortak sonuçları değerlendirmek için disiplinlerarası ortak toplantılar düzenlemek.

2-Tıbbi Jeoloji hakkında üretilen bilgileri yerbilimcilere, tıp doktorlarına, veteriner hekimlere, kimyacılara, diş hekimlerine, biyologlara, epidomiologlara, plancılara ve endüstriye yaymak için Tıbbi Jeoloji yayını üretmek ve yaymak.

3-Jeolojik araştırmaları teşvik etmek, üniversitelerin, meslek odaların, jeoloji derneklerin Tıbbi Jeoloji konusundaki yararlı bilgilerin sağlanmasında aktif rol almalarını sağlamak.

 

4-Tıbbi Jeoloji uzmanlarından oluşan lokal çalışma gruplarının  gelişmesini teşvik etmek.

 

5-Yeni iskana açılacak alanların zemin yapısındaki insan sağlığını etkileyen unsurları ortaya çıkartarak, uygulayıcı kurumları uyarmak.

 

6-Gelişmiş ülkelerdeki metodoloji, teknolojiden yararlanmak, fikirlerin gelişmesini sağlamak için konferans, seminer düzenlemek.

 

 

 

 

MTA  TIBBİ JEOLOJİ ÇALIŞMALARI

 

  1) 2000       Tuzköy ve Karain Jeolojik Ön Etüdü

  2) 2001       Tuzköy Yeni Yerleşim Yeri Tıbbi jeolojik Etüdü

  3) 2004       Tuzköy Beldesi Volkanik Tüf Yapılarının Tesbiti

  4) 2004       Karain Yerleşim Yeri Tıbbi jeolojik Etüdü

  5) 2005       İmrenler Beldesi (Beyşehir) Tıbbi Jeoloji Etüdü

  6) 2006       Tuzköy Tamamının Nakli Konusunda Tıbbi jeolojik Etüt

  7) 2007       Karain Köyü yeni yerleşim yeri Tıbbi jeolojik etüdü

  8) 2007       Tuzmak-Tuzköy Tıbbi jeolojik etüdü

  9) 2008       Tıbbi Jeoloji Projesi 2006-2007 yılı Araştırmaları raporu

10) 2008       Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji sempozyumunu gerçekleştirdi.

11) 2008       Çankırı Bilgi Şöleni sempozyumu sunum

12) 2008       Nevşehir Arsenik panelinde sunum

13) 2009       Tıbbi Jeoloji Projesi 2008 yılı Araştırmaları raporu

-2006, 2007, 2008, 2009 yılları Tıbbi Jeoloji Projesi Araştırmaları

 

MTA DANIŞMANLIK

-Sağlık Bakanlığı Tıbbi Jeoloji Alt kurulu

-Sağlık Bakanlığı İçme ve Kullanma Suları Danışma Kurulu

-Ankara İli Kanser Kontrol Danışma Kurulu

-Tıbbi Jeoloji konusunda, şimdiye kadar Kurumumuza gelen yaklaşık 80 yazıya görüş verilmiştir.

 

TIBBİ JEOLOJİ KONFERANSLARI (Dr. Eşref ATABEY)

1) İstanbul Ü. Jeoloji Müh. Bölümü, 17 Aralık 2003-İstanbul

2) Dicle Ü. Tıp Fak. 5 Mayıs 2004-Diyarbakır

3) ODTÜ Arkeometri Bölümü, 15 Ekim 2004-Ankara

4) ODTÜ Jeoloji Müh. Bölümü, 25 Kasım 2004 -Ankara

5) ODTÜ Jeoloji Müh. Bölümü, 21 Ekim 2005-Ankara

6) 58. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 15 Nisan 2005-Ankara

7) 1. GAP ve Jeoloji Sempozyumu, 12 Mayıs 2005 -Şanlıurfa

8) 1. Tıbbi Jeoloji Sempozyumu, 1 Aralık 2005-Ankara

9) Uluslararası Rotary 2430. BölgeGazi Rotary Kulübü,7 Aralık 2005- Ankara

10) Mersin Ü. Tıp Fakültesi, 23 Aralık 2005 –Mersin

11) MTA’nın yerbilimleri ve yeraltı kaynakları  yönünden il il Türkiye

          konferanslar serisi-1, 23 Mayıs 2006-Yozgat

12) Radyason ve Çevre Sempozyumu, 30 Haziran 2006-Çanakkale

13) Hacettepe Ü. Tıp Fak. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü 22 Aralık 2006–Ankara

14) Ankara Ü. Tıp Fak. Adli Tıp Anabilim Dalı-15 Ocak 2007-Ankara

15) Niğde Ü. 17 Ekim 2007, Kapadokya jeolojik Unsurlar ve halk sağlığı-Niğde

16) 6 Şubat 2008, Türkiye’de jeolojik unsurlar ve Tıbbi jeoloji -Ankara

17)  6 Şubat 2008, Asbest, eriyonit paneli -Ankara

18) 7 Şubat 2008, Flor paneli -Ankara

19) 7 Şubat 2008, radyasyon paneli -Ankara

20) 8 Şubat 2008, Arsenik paneli –Ankara

21) 1 Nisan 2008, Kanser Haftası, Hilton Otel, Tıbbi Jeoloji konferansı -Ankara

22) 2 Nisan 2008, Kanser Haftası, Hilton Otel, Tıbbi Jeoloji kursu -Ankara

23) Çankırı bilgi Şöleni, 14 kasım 2008-Çankırı

24) Ürgüp 20 Ekim 2008, Arsenik arıtma toplantısı-Ürgüp

25) Nevşehir 2 Aralık 2008, Arsenik paneli-Nevşehir

26) 18 Mart 2009 Afet İşleri Genel Müdürlüğü

27) 20 Mart 2009 H. Ü. Biyoloji Bölümü

28) 22 Nisan 2009 A. Ü. Jeoloji Bölümü

 

TIBBİ JEOLOJİ KİTAP

1-Atabey, E. 2005. Tıbbi Jeoloji Kitabı. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası yayınları,

         88. Ankara.

2-Atabey, E.(Ed.) 2005. Türkiye’de doğal jeolojik genel unsurlar ve insan sağlığına

etkileri. 1. Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Bildiri Özleri, TMMOB jeoloji Mühendisleri Odası yayınları: 95,27-52. Ankara.

3-Atabey, E. (Editör). 2008. Uluslar arası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyum Kitabı,

         (Editör: E. Atabey), YMGV Yayını, ISBN:978-975-7946-33-5, İstanbul.

4-Atabey, E. ve Dirik, K. 2008. Uluslar arası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyum

         Teknik Gezi Kitabı, YMGV Yayını, ISBN:978-975-7946-32-8, İstanbul.

5-Atabey, E. 2009. Arsenik (Baskıda)

6-Atabey, E. 2009. Asbest, eriyonit, kuvars tozları ve etkileri (Baskıda).

 

MAKALE-BİLDİRİ

Atabey, E. 2002, Tüm Kapadokya risk altında mı?, TÜBİTAK Bilim ve Teknik, Mart.

         Sayı: 412, 64-67.

Atabey, E. 2003, Tıbbi Jeoloji: 454 nolu IGCP Projesi ve Ulusal Kanser Danışma

         Kurulu hakkında, TMMOB JMO Haber Bülteni,  Sayı: 2003/1-2, 88-91

Atabey, E. 2003, Zeolitin öteki yüzü, Cumhuriyet Bilim Teknik, 13 Eylül, Sayı: 860,

         10-11.

Atabey, E . 2007. Jeolojinin yeni alt bilim dalları; yeni  meslek alanları.TMMOB jeoloji          Mühendisleri Odası Haber Bülteni, 2007/1, 95-102, Ankara

Atabey,  E., 2006. Ülkemizde  ilk olarak MTA’da Tıbbi Jeoloji Projesi başlatıldı. MTA

  Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, Sayı:2, 26.

Atabey, E. 2006. Radyasyon ve Çevre Sempozyumu-2006. MTA Doğal Kaynaklar ve

         Ekonomi Bülteni, Sayı:2, 52-53.

Atabey, E. 2007.Kapadokya yöresi jeolojik unsurları ve halk sağlığı. Kapadokya’nın

         Jeolojisi sempozyumu kitabı. 17-20 Ekim 2007, Niğde.

Atabey, E. 2007a. Mihalıçcık (Eskişehir) ile Bekilli (Denizli) yöresi lifsi amfibol asbest

         oluşumları ve akciğer kanseri ilişkisi (Mezotelyoma). 60. Türkiye Jeoloji

         Kurultayı       Bildiri özleri kitabı, 286-288. 16-20 Nisan, 2007 Ankara

Atabey, E. 2007b. Aksaray-Nevşehir arası eriyonit minerali içeren volkanik tüflerin

dağılımı ve akciğer kanseri ilişkisi (Mezotelyoma). 60. Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri özleri   kitabı, 289-292. 16-20 Nisan, 2007 Ankara

Atabey, E. 2008a. Türkiye’deki Tıbbi Jeoloji Konularına Genel Bakış, Uluslar arası

         Katılımlı Tıbbi Jeoloji Kitabı.. YMGV Yayını ISBN:978-975-7946-33-5 ,Ankara.

Atabey, E. 2008b. Türkiye’de sağlık riski oluşturan krizotil ve amfibol asbest ile

eriyonit minerali içeren kayaların dağılımı,Uluslar arası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Kitabı. YMGV Yayını          ISBN:978-975-7946-33-5, İstanbul.

Atabey, E.. 2008c. Doğal radyasyon kaynakları: Çanakkale ili Ayvacık ve Geyikli

örneği.  Uluslar arası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Kitabı. 85-88. YMGV Yayını ISBN:978-975-7946-33-5

Atabey, E. 2008d. Türkiye’de flor konusuna genel bir bakış.  Uluslar arası Katılımlı

         Tıbbi Jeoloji Kitabı. 100-102. YMGV Yayını ISBN:978-975-7946-33-5 ,Ankara.

Atabey, E.. 2008e. Türkiye’de jeolojik olarak arsenik sorununa genel bir bakış. 

Uluslar arası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Kitabı. 113-115. YMGV Yayını ISBN:978-975-7946-33-5, Ankara.

Atabey, E. Tıbbi Jeoloji Kurs Notları. 1-3 Nisan 2008. Kanser haftası. Ankara.

Atabey, E. 2008f. Çankırı ili jeolojik unsurları ve halk sağlığı. Çankırı Bilgi Şöleni

         Bildiri Özleri, 14 Kasım 2008, Çankırı.

Atabey, E. 2009. Arsenik ve Etkileri. MTA Yerb,limleri ve Kültür Serisi: 3, 90s. Ankara.

Barış, Y. İ.ve Atabey, E. 2009. Türkiyede mesleksel ve çevresel hastalıklar. Köseleciler 1933

         Magic Center , 128s. Bursa.

 

 

RAPORLAR

1-Atabey, E. 2000.Tuzköy ve Karain yeni yerleşim yer seçimi ve jeolojik ön etüt                raporu, MTA Rapor No: 10329.

2-Atabey, E. 2001. Tuzköy kasabası yeni yerleşim yeri jeolojik etüt raporu,

         MTA Rapor No: 10400.

3-Atabey, E. 2004. Karain köyü mevcut yerleşim yeri ile yeni yerleşim yeri jeoloji

         etüdü ve öneriler. MTA rapor No: 10705.

4-Atabey, E. ve Ünal, H. 2005. İmrenler Beldesi jeolojik unsurlar ve etkileri raporu,

         MTA Rapor No: 10825.

5-Atabey,  E. 2007a. Karain köyü yerleşim yerine alternatif yeni yerleşim alanı

         jeolojik özellikleri ve öneriler, MTA rapor No: 10973.

6-Atabey,  E. 2007b. Tuzköy Tuzmak Tıbbi Jeolojik  Raporu, MTA rapor No: 11007.

7-Atabey,  E. ve Ünal, H. 2008. Batı Anadolu’daki Jeolojik Unsurlar ve Halk sağlığı

Projesi, 2006-2007 yılı Tıbbi Jeoloji Etüt raporu, MTA Rapor No: 11067.

8-Atabey, E. ve Şahan, M. 2009. Tıbbi Jeoloji Projesi 2008 yılı Etüt Raporu. MTA

         Rapor No:11099.

 

                   

Copyright © 2012.
Sitenin içeriğinde yer alan yazı ve resimlerin bütün hakları saklıdır. Yazı ve resimler izinsiz olarak kullanılamaz..
Siteyi en iyi İnternet Explorer 8.0 dışındaki tüm browserlarda düzgün görebilirsiniz.